De Maleisische verkiezingscommissie heeft op het laatste moment bepaald dat er zaterdag niet met onuitwisbare inkt wordt gestemd. Dat was nodig om te voorkomen dat mensen meer dan één keer zouden gaan stemmen. Oppositiepartijen zijn furieus.

De onverwachte wending werd deze week pas aangekondigd, slechts vier dagen voor de verkiezingen. Er waren al speciaal 47.000 inktflessen besteld uit India, voor 2 miljoen ringgit (414.000 euro), om te voorkomen dat mensen hun stem meermalen uitbrengen, namens een niet-bestaand persoon.

Volgens de voorzitter van de verkiezingscommissie, Abdul Rashid Abdul Rahman, blijkt uit politieonderzoek dat er op sommige plaatsen inkt is gesmokkeld om kiezers op het platteland te doen geloven dat je voor de verkiezingen je nagels moet markeren, in plaats van erna. "Ze willen verwarring scheppen door mensen, die niet weten hoe het werkt, inkt op te doen op de dag voor de verkiezingen", zei hij. De commissie noemde nog een reden: er is geen wettelijk kader om mensen te dwingen onuitwisbare inkt op te doen, wanneer ze dat zouden weigeren.

De oppositie, die juist op dit moment volgens deskundigen voor steeds meer stedelijke kiezers aantrekkelijk wordt, is woedend. "De wending is een aanwijzing dat men fraude wil plegen, of het is een teken van incompetentie van de regering", zegt een politieke analist. "In beide gevallen moeten we deze mensen wakker schudden." Volgens hem was de wet, ten tijde van het besluit om onuitwisbare inkt te gebruiken, niet anders. Burgerorganisaties en oppositiepartijen hebben eerder hun zorg uitgesproken over het geknoei met grenzen van kiesdistricten, over vervalste kiezerspassen en over stemlijsten met identieke adressen. Media onthulden ook dat er 9000 kiezers ouder dan 100 waren gevonden, een teken dat de stemlijsten waarschijnlijk veel overleden kiezers bevatten.

Bij de verkiezingen van 2004 kreeg de regerende coalitie Barisan Nasional (BN) Coalition 64 procent van de stemmen en 91 procent van de zetels. Er was veel vertrouwen in de hervormingsplannen van Abdullah Badawi, die het jaar ervoor na 22 jaar Mahathir Mohamad had opgevolgd. Het is echter niet gelukt om de corruptie en het machtsmisbruik aan te pakken.

Deze keer willen de oppositiepartijen voorkomen dat de coalitie een volstrekte meerderheid wint en alles kan doorvoeren wat zij wil. Dat is heel moeilijk, blijkt uit mediaonderzoek, want bijna alle aandacht in de media gaat naar de regeringscoalitie, en de aandacht voor de oppositiepartijen is hoofdzakelijk negatief.

Toch blijken veel kiezers in steden zoals Kuala Lumpur en Penang zich aangetrokken te voelen tot de oppositie. Er is veel onvrede over de inflatie en over de onvervulde beloften van de regering-Abdullah om corruptie aan te pakken.

Ook de minderheden van Maleisië willen deze keer hun stem laten horen. Indiërs voelen zich gemarginaliseerd, christenen en hindoes zijn bezorgd over islamisering en hindoes willen niet dat hindoetempels worden gesloopt voor bouwprojecten.

Volgens onderzoeker Yang Razali Kassim van de Technische Universiteit in Singapore is er een kans dat er werkelijk wat gaat veranderen. "Abdullah mag niet worden onderschat. Maar als de oppositie sterker wordt, komt de oude politiek ten opzichte van ras, etniciteit en pluralisme onder druk te staan. Dan moet de BN wel met nieuw beleid komen."