2003/05/09 Hang Tuah: Jullie zijn stuk voor stuk krijgers van niks!
Nasjah Djamin was een Maleise schrijver en tekenaar die in 1951 een stripboek liet verschijnen onder de titel Hang Tuah. Het was een pulpachtig werkje met
tekeningen in een wat onhandige stijl, en je zou niet direct vermoeden dat het hier gaat om een monument uit de Maleise literatuurgeschiedenis. Maar de
inspiratie voor deze Illustrated Classic komt wel degelijk uit een hoogstaand werk. Vierhonderd jaar eerder namelijk schreef Amir Hamzah het heldendicht
Hikayat Hang Tuah over de verovering van de stad Malakka door de Portugezen, waarbij de Maleise vlootvoogd Hang Tuah op spectaculaire wijze de eer van
zijn land verdedigde.
Het heldendicht is nooit in het Nederlands vertaald, en daarin moest maar eens verandering komen. Dat vond in elk geval Fred Dijs, die met Op zoek naar
Captain Powell al eens een boek schreef over de activiteiten van de CIA in Indonesië. Hij maakte voor het eerst kennis met het fenomeen Hang Tuah in 1958,
toen een vliegtuig van de U.S. Air Force een bom liet vallen op het Indonesische korvet Hang Tuah. Dijs woonde toentertijd zelf in Balikpapan en wilde
weten waar de naam van de gezonken oorlogsbodem vandaan kwam. Hang Tuah bleek dus een Maleise volksheld te zijn.
Jaren later vond hij in een antiquariaat een Duitse vertaling van de Malaiische Chronik Hang Tuah uit 1922, van een zekere Hans Overbeck. Dijs werd
nieuwsgierig naar het origineel, ging naar de bibliotheek en ontdekte dat er een stripeditie van de klassieker bestond. Die nam hij mee naar huis, hij
scande de tekeningen in, leegde de tekstballons en vulde ze weer met een Nederlandse vertaling van eigen hand. Uitgeverij Bulaaq presenteert deze editie
nu aan het lezerspubliek, voorzien van een charmant omslagje in facsimile waarop zelfs de 'originele' kreukels zijn weergegeven. Het beeldverhaal dient
als opmaat voor Dijs' serieuze vertaling van het zeshonderd bladzijden tellende werk, die over een jaar of twee eveneens bij Bulaaq zal verschijnen.
Achter in het boekje is een artikel opgenomen van Rudy Kousbroek, die het heldendicht van Amir Hamzah heeft leren kennen toen hij, Kousbroek, in een
jappenkamp zat. De extravagante stijl van het werk, schrijft hij, deed hem denken aan die van het Maleise toneel: 'Heel plechtig, vol heroïek, met veel
edelstenen, goudbrocaat, smekingen aan vorstelijke personen in schitterende paleizen en tromgeroffel, vermeerderd met aanstormende schepen, hoge golven,
dreunend op elkaar botsende schepen, krijsende meeuwen, de zon verduisterd door de rook van de kanonnen.'
Al dat literaire geweld wordt dus voorafgegaan door de stripversie, die op een heel wat prozaïscher toon uit de doeken doet hoe het Hang Tuah is vergaan.
Vertaler Fred Dijs realiseert zich dat het beeldverhaal voor kinderen is gemaakt en komt met ballonteksten als: "Hé jongens!! Geef je toch over! Voor je
eigen bestwil!" en: "Bah! Jullie zijn stuk voor stuk krijgers van niks!" Anachronistisch misschien - maar is niet elk klassiek epos in wezen een spannend
jongensboek?
Deel dit artikel met anderen:
Recente nieuwsberichten:
•
2016/01/14 Zoekoperatie naar MH370 stuit op scheepswrak 19e eeuw
•
2016/01/13 Voor het eerst overleg religieuze leiders in Maleisië
•
2016/01/13 Discussie over borstvoeding bereikt ook Maleisië
•
2016/01/08 Verwanten vermiste MH370 passagiers: Ze leven nog!
•
2016/01/06 Malaysia Airlines vliegt zonder bagage wegens tegenwind
•
2016/01/05 Koenders wil snel besluit over vervolging MH17-verdachten
•
2016/01/04 Zo'n twintig Russen weten wie BUK-raket op MH17 afschoot
•
2016/01/01 Maleisië: Israëlische zeilers bestaan niet op WK jeugd
•
2015/12/25 Circuit van Sepang dicht voor groot onderhoud
•
2015/12/24 Sultan van Brunei verbiedt Kerstmis
•
2015/12/24 Maleisië: ex-baas zedenpolitie de cel in om verkrachting
•
Eerder gepubliceerde berichten uit 2003
•
Links naar het nieuwsarchief