Maleisische studenten laten zich nog altijd beter niet in met politiek – en zeker niet met de oppositie. Maleisië is vorige week een kleine mediastorm opgestoken rond de zware straffen die een derdejaarsstudente journalistiek van de Science University of Malaysia (USM) boven het hoofd hangen omdat ze zou hebben deelgenomen aan een campagne van de oppositie. In oktober kondigde de directie van die universiteit al een politieonderzoek aan naar de politieke standpunten van 37 verkozen studentenvertegenwoordigers. En volgende week beslist de UTM, een andere Maleisische universiteit, wat er met 24 studenten zal gebeuren die zich te kritisch zouden hebben opgesteld tegen de regering.

Soh Sook Hwa, de studente journalistiek van de USM, werd vorige week bijna twee uur lang op de rooster gelegd door de directie van haar universiteit. Verscheidene kranten hadden een foto van haar gepubliceerd waaruit af te leiden valt dat Soh tijdens de verkiezingen van maart betrokken was bij een campagne van de oppositie in de hoofdstad Kuala Lumpur. Soh mag de buitenwereld niets vertellen over die ondervraging; ze mag ook helemaal geen contact hebben met de media. En beslissing over een eventuele straf is er nog niet – waarschijnlijk werd die uitgesteld omwille van het protest dat de zaak opriep. Meer dan 50 organisaties en oppositiepartijen ondertekenden een oproep om de klachten tegen Soh te laten vallen.

Misschien is de USM te ver gegaan met de actie tegen Soh. De Democratische Actiepartij, de belangrijkste oppositiepartij in het land, hield een dag voor de ondervraging van Soh een korte betoging bij de campus. De zaak stond in heel Maleisië in de aandacht.

Wettelijk gezien zit Soh wel in slechte papieren. De Maleisische Universities and University Colleges Act (UUCA) verbiedt studenten steun te betuigen aan partijen, vakbonden of maatschappelijke organisaties zonder de uitdrukkelijke toestemming van hun universiteit.

Die wet lijkt haar uitwerking niet te missen. "De UUC maakt studenten al sinds de jaren 70 geleidelijk meer apolitiek", zegt Ginie Lim, secretaris Binnenlandse Aangelegenheden van de Democratische Beweging voor Jeugd en Studenten (DEMA). "Politiek bewuste studenten komen steeds minder voor hun ideeën uit, laat staan dat ze nog acties ondernemen. Het proces gaat traag en verloopt in alle stilte – de meeste mensen zijn zich er niet van bewust."

Geëngageerde studenten leven zich wel uit bij interne verkiezingen op hun campus – de kandidaat-studentenvertegenwoordigers zijn meestal duidelijk op te delen in gezagsgetrouwe studenten en critici van het huidige regime. Maar voor universiteiten als de UTM en de USM gaat dat nu ook te ver.

Op het eerste gezicht hebben de meerderheidspartijen in Maleisië niets te vrezen van wat meer oppositie. In maart haalde het Nationaal Front, de regeringscoalitie die geleid wordt door premier Abdullah Ahmad Badawi, 198 van de 219 parlementszetels binnen. Badawi's eigen partij, de UMNO, neemt daarvan 109 zetels voor haar rekening.